Subject

Вовед во случајни процеси

1. Наслов на наставниот предмет Вовед во случајни процеси
Introduction to random processes
2. Код F23L2S090
3. Студиска програма
4. Организатор на студиската програма (единица, односно институт, катедра, оддел) Faculty of Computer Science and Engineering
5. Степен (прв, втор, трет циклус) First Cycle
6. Академска година / семестар 4 / Летен
7. Број на ЕКТС кредити 6
8. Наставник Верица Бакева
9. Предуслови за запишување на предметот Освоени најмалку 36 ЕКТС
10. Цели на предметната програма (компетенции) Да се оспособат студентите да моделираат случајни процеси за реални ситуации.
11. Содржина на предметната програма Предавања:
1. Дефиниција на случаен процес. Математичко очекување, почетен момент од ред 1-1, корелциона функција.
2. Специјални случајни процеси: со независни, некорелирани, ортогонални вредности. Стационарни случајни процеси.
3. Вериги на Марков: дефиниција, хомогени вериги. Веројатноти на премин за еден и n чекори. Примери од реалноста.
4. Стационарност на веригите на Марков: строга и асимптотска.
5. Класификација на веригите на Марков. Примена во Page Rank.
6. Условно математичко очекување. Процеси на разгранување: математичко оекување и дисперзија.
7. Генерирачка функција на дискретна случајна променлива. Веројатност на изумирање кај веригите на Марков.
8. Пуасонови процеси: дефиниција и својства.
9. Маркови процеси: дефиниција, хомогеност. Веројатности на премин за време t. Веројатности на состојби.
10. Брзина на премин кај вериги на Марков. Равенства на Чепман-Колмогоров. Процеси на раѓање и умирање.
11. Системи за масовно опслужување: дефиниција и основни поими. Едноставни системи за масовно опслужување.
12. Брауново движење (Винеров процес): дефиниција и основни својства.

Вежби:
1. Дефиниција на случаен процес. Математичко очекување, почетен момент од ред 1-1, корелциона функција.
2. Специјални случајни процеси: со независни, некорелирани, ортогонални вредности. Стационарни случајни процеси.
3. Вериги на Марков: дефиниција, хомогени вериги. Веројатноти на премин за еден и n чекори. Примери од реалноста.
4. Стационарност на веригите на Марков: строга и асимптотска.
5. Класификација на веригите на Марков. Примена во Page Rank.
6. Условно математичко очекување. Процеси на разгранување: математичко оекување и дисперзија.
7. Генерирачка функција на дискретна случајна променлива. Веројатност на изумирање кај веригите на Марков.
8. Пуасонови процеси: дефиниција и својства.
9. Маркови процеси: дефиниција, хомогеност. Веројатности на премин за време t. Веројатности на состојби.
10. Брзина на премин кај вериги на Марков. Равенства на Чепман-Колмогоров. Процеси на раѓање и умирање.
11. Системи за масовно опслужување: дефиниција и основни поими. Едноставни системи за масовно опслужување.
12. Брауново движење (Винеров процес): дефиниција и основни својства.
12. Методи на учење Усвојување на поимите, својствата и техниките со самостојна работа; решавање на поставени задачи и проблеми за вежбање; изработка на проектна задача.
13. Вкупен расположив фонд на време 6 ЕКТС x 30 часа = 180 часа
14. Распределба на расположивото време 30 + 30 + 25 + 15 + 80 = 180 часа
15. Форми на наставните активности
15.1. Предавања - теоретска настава 30 часови
15.2. Вежби (лабораториски, аудиториски), семинари, тимска работа 30 часови
16. Други форми на активности
16.1. Проектни задачи 15 часови
16.2. Самостојни задачи 25 часови
16.3. Домашно учење 80 часови
17. Начин на оценување
17.1. Тестови 0 бодови
17.2. Семинарска работа / проект ( презентација: писмена и усна) 15 бодови
17.3. Активности и учење 0 бодови
17.4. Завршен испит 75 бодови
18. Критериуми за оценување (бодови/ оценка)
до 50 бода5 (пет) (F)
од 51 до 60 бода6 (шест) (E)
од 61 до 70 бода7 (седум) (D)
од 71 до 80 бода8 (осум) (C)
од 81 до 90 бода9 (девет) (B)
од 91 до 100 бода10 (десет) (A)
19. Услов за потпис и полагање на завршен испит 15.1 и 15.2
20. Јазик на кој се изведува наставата македонски и англиски
21. Метод на следење на квалитетот на наставата механизам на интерна евалуација и анкети
22. Literature
22.1. Задолжителна литература
1. Howard M. Taylor, Samuel Karlin | An Introduction to  Stochastic Modeling | Academic Press | 1998
2. Верица Бакева, Магдалена Георгиева | Случајни процеси | интерна скрипта
22.2. Дополнителна литература
Ред.бр. Автор Наслов Издавач Година